FoamShield: beheersing van asbestvezels aan de bron

De FoamShield-methode is een vezelopsluitingstechniek waarbij de beheersing van asbestvezels al begint vóórdat de feitelijke saneringswerkzaamheden plaatsvinden.

De methode maakt gebruik van speciaal ontwikkelde wetting agents. Deze middelen bevochtigen en binden asbesthoudend materiaal en vrijgekomen vezels aan de bron, met als doel de kans op verspreiding van vezels tijdens het saneringsproces zo veel mogelijk te beperken.

Voorafgaand aan de werkzaamheden wordt, afhankelijk van de toepassing en het aanwezige asbesthoudende materiaal, gewerkt met schuim en/of nevel. Hiermee wordt het materiaal voorbereid en wordt gewerkt aan het beperken van het risico op vezelemissie vanaf het begin van het proces.

Ook tijdens de sanering blijft vezelbeheersing een integraal onderdeel van de werkwijze. Voor verschillende veelvoorkomende toepassingen van asbesthoudend materiaal maakt FoamShield gebruik van specifiek ontwikkelde werkmethoden waarbij bronbeheersing centraal staat.

Het uitgangspunt is een ‘near-to-zero emission’ werkproces: de emissie van asbestvezels tijdens de werkzaamheden zo ver mogelijk terugbrengen. De prestaties van de methode worden daarbij niet uitsluitend gebaseerd op de toegepaste techniek, maar ook op controle, metingen en borging van de uitvoering.

Borging

Kwaliteitsborging en een zorgvuldige uitvoering vormen een vast onderdeel van de FoamShield-methode. Onder Borging wordt toegelicht hoe deze controle in de praktijk wordt georganiseerd en vastgelegd.

Door bronbeheersing, werkmethodiek en borging als één proces te benaderen, is FoamShield gericht op een zo laag mogelijke vezelemissie tijdens asbestsanering, met uitvoering binnen de geldende wet- en regelgeving.

Naast het beperken van emissierisico’s kan deze werkwijze, afhankelijk van de specifieke saneringssituatie, voordelen opleveren op het gebied van veiligheid, milieubelasting, uitvoerbaarheid en kosten.

Waarom FoamShield?

FoamShield is een techniek voor vezelopsluiting tijdens asbestsanering. De methode is erop gericht om het vrijkomen van asbestvezels zo veel mogelijk bij de bron te beheersen.

Bij een validatie wordt de FoamShield-werkwijze getoetst aan maximaal 200 vezels per m³. Dat is 10% van de Nederlandse wettelijke grenswaarde voor werknemersblootstelling: 2.000 vezels per m³, gemiddeld over een werkdag van acht uur. Per saneringssituatie worden de werkmethode, meetwijze en beoordeling van de resultaten vastgelegd.

Bij het verwijderen van onbehandeld asbesthoudend materiaal kunnen vezels vrijkomen. Hoeveel vezels dat zijn, hangt af van het soort materiaal, de staat ervan, de gekozen werkmethode en de omstandigheden op locatie. FoamShield is erop gericht dit risico voorafgaand aan en tijdens de werkzaamheden te beperken.

De Nederlandse grenswaarde voor werknemersblootstelling bedraagt 2.000 asbestvezels per m³ lucht, gemeten over acht uur. De huidige Europese grenswaarde ligt op 10.000 vezels per m³. Vanaf 21 december 2029 wordt de Europese regelgeving verder aangescherpt. Lidstaten moeten dan een grenswaarde van 2.000 vezels per m³ toepassen, of een vergelijkbaar streng meetregime waarbij ook zeer dunne vezels worden meegenomen.

Praktische en financiële voordelen

Wanneer de toepassing, risicobeoordeling en geldende voorschriften dit toelaten, kan FoamShield in risicoklasse 1 worden toegepast zonder containment (een afgesloten werkruimte met folie en onderdruk). Dat kan tijd besparen en het gebruik van folie, tape en andere materialen beperken. Ook ontstaat er minder afval.

Afhankelijk van de werkmethode en de geldende eisen kunnen een decontaminatie-unit en onderdrukmachines achterwege blijven. Bij werkzaamheden die met een andere methode mogelijk in risicoklasse 2A zouden vallen, kan ook de vereiste eindcontrole verschillen. Daardoor kunnen meettijd en wachttijd tijdens de eindcontrole worden beperkt of vervallen, als dat binnen de regels en het saneringsplan is toegestaan.

De tijdwinst kan per sanering aanzienlijk zijn. Afhankelijk van de locatie, omvang en uitvoering van het werk is een verschil van circa vier uur per dagklus mogelijk.

Wanneer de risicoanalyse en werkmethode dit toelaten, kunnen de benodigde persoonlijke beschermingsmiddelen voor medewerkers anders zijn. Dit kan de uitvoerbaarheid van het werk verbeteren.

FoamShield is daarmee gericht op een technisch onderbouwde en zorgvuldige uitvoering, met voordelen in planning, materiaalverbruik en kosten. De kostenbesparing verschilt per situatie en kan in een aantal projecten oplopen tot meer dan 50%.

Hoe werkt het? Validatie

FoamShield werkt aan een landelijke erkenning van de methode. Zolang deze erkenning nog niet is afgerond, wordt voorafgaand aan iedere sanering eerst een validatie uitgevoerd.

Met een validatie wordt vastgesteld of een asbesttoepassing met de FoamShield-methode in risicoklasse 1 kan worden gesaneerd.

Tijdens een proefsanering wordt volgens een duidelijk werkplan een representatief deel van de werkzaamheden uitgevoerd. Zo wordt in de praktijk beoordeeld of de gekozen werkwijze doet wat zij moet doen.

Tijdens deze proef wordt nauwkeurig gecontroleerd of het werkplan wordt gevolgd. Ook worden metingen uitgevoerd bij de medewerkers en in de omgeving. Een onafhankelijk laboratorium onderzoekt deze metingen.

Blijkt uit de metingen dat het aantal asbestvezels onder 10% van de geldende grenswaarde blijft - maximaal 200 vezels per m³ - dan is de validatie geslaagd. De onderzochte bron kan dan, onder dezelfde omstandigheden en volgens dezelfde werkmethode, in risicoklasse 1 worden gesaneerd.

Controle tijdens het werk

FoamShield stelt duidelijke eisen aan het volgen van het werkplan. Tijdens de werkzaamheden kunnen saneerders steekproefsgewijs worden gecontroleerd op de juiste uitvoering, de vereiste certificering/opleiding van medewerkers en het correcte gebruik van de apparatuur. Daarnaast kan FoamShield controlemetingen laten uitvoeren.

Een validatie kost enkele duizenden euro’s. Bij grotere projecten, met dezelfde werkzaamheden in vergelijkbare situaties, kan die investering zich zeer snel terugverdienen. De werkzaamheden kunnen daarna in risicoklasse 1 worden uitgevoerd, wat voordelen biedt in veiligheid, planning en kosten. Bij kleinere projecten kunnen de kosten van validatie juist een belemmering vormen.

Wanneer de landelijke erkenning is afgerond, kan de methode voor de erkende toepassingen breder en eenvoudiger worden ingezet. Omdat dan een validatie voorafgaand aan de sanering niet langer nodig is.